Beweegteam Harlingen

DE IMPACT VAN INZET BUURTSPORTCOACHES IN HARLINGEN Inisjatyf fan JAARVERSLAG 2022

Weet u het nog? Eind maart vervielen de coronamaatregelen in het dagelijkse leven. We konden weer plannen maken voor leuke en sportieve beweegactiviteiten. Op scholen, in steden, wijken en dorpen, bij verenigingen en met ondernemende sportaanbieders, voor mensen die niet meer durfden of niet wisten hoe, we waren overal en we waren er voor iedereen. Alsof er nooit iets gebeurd was. Maar toch, de coronamaatregelen lieten diepe sporen na. De sportdeelname en de beweegcijfers zijn bij bijna alle leeftijdsgroepen tijdens de maatregelen afgenomen. De inperking van (samen) sporten leidde, versneld, tot aanpassing van ieders sport- en beweeggedrag. Mensen gingen vaker ongeorganiseerd én vaker buiten sporten. Ook vrijwilligers vonden een andere invulling van hun (hobby)tijd. In de postcoronatijd keerden niet alle leden én vrijwilligers automatisch weer bij de sportclubs terug. Met name laagopgeleiden zijn minder gaan sporten. Bovendien was er in deze periode nog lange tijd een vorm van waakzaamheid bij vooral de kwetsbaardere inwoners. Tegelijk zien we de aandacht voor een gezondere leefstijl toenemen. Meer dan ooit zijn Nederlanders bewuster bezig met hun gezondheid. Dit vraagt om een nieuwe manier van (samen) werken. Met TeamFRL heeft dit een eigen gezicht gekregen. TeamFRL is een initiatief van Sport Fryslân, verbindt al onze teams en focust zich op het belang van bewegen in relatie tot gezondheid, preventie, vitaliteit en meedoen aan de samenleving. Plezier beleven aan sporten en bewegen staat daarbij voorop. Nog te veel inwoners zijn inactief. Nog te veel van hen hebben afstand tot de maatschappij. Wij willen daar verandering in brengen. Onze droom is dat alle inwoners van Fryslân met plezier bewegen en in beweging blijven en daarin de basis vinden voor een gezond leven. Wij willen dat iedereen, met bewegen als middel, mee kan doen en dus niemand aan de kant blijft staan en dat iedereen zijn/haar talent op zijn/haar eigen wijze kan ontdekken en ontwikkelen. Dat is waar wij iedere dag voor gaan en waar wij iedere dag aan werken. Met dit jaarverslag krijgt u een beeld van de impact van de buurtsportcoaches en al hun inzet om inwoners actief te krijgen en te houden. VOORWOORD Miranda Veenstra VEEL LEESPLEZIER!

TeamFRL Harlingen Grettingalaan 8 8862 ZC Harlingen 06 46 82 49 66 harlingen@team.frl team.frl/harlingen BIJDRAGEN AAN DE SPEERPUNTEN VAN GEMEENTE HARLINGEN. DIT JAARVERSLAG IS EEN UITGAVE VAN: Bewegingsonderwijs Aangepast Sporten Participatie sport en bewegen Maatschappelijke rol sport - en beweegaanbieders Beweegvriendelijke omgeving 3

Stijn Simon HET TEAM Buurtsportcoach TROTS OP TEAM HARLINGEN Buurtsportcoach

Miranda Regiomanager Buurtsportcoach Buurtsportcoach 5 Jorine Thewis

VOOR WIE DOEN WE HET? 4-12 jaar 0 DOELGROEPEN volwassenen

08 senioren 32 28 levensfasesoverkoepelend 38 7

BEWEGEN IS GEZOND! 4-12 JAAR Zowel voor docenten als voor kinderen zijn uitdagende sportlessen belangrijk. Kinderen leren anders om te gaan met klasgenoten, winst en verlies te incasseren en plezier te hebben van sport en beweging. Dit jaar heeft TeamFRL Harlingen hard gewerkt om alle jeugd in de gemeente een sportieve basis mee te geven. Sporten in de vakanties, naschoolse spelactiviteiten en het gezonde kindermenu helpen kinderen van 4 tot 12 jaar op weg om zich bewust te worden van het belang van sport en een gezonde levensstijl.

9

MOTORISCHE SCREENING 4-S’EN TEST We willen als TeamFRL Harlingen graag inzichtelijk krijgen wat het motorisch niveau is van kinderen op basisscholen. Alle groepen 1, 2 en 3 van scholen in Harlingen hebben daarom afgelopen jaar een 4-S test doorgelopen. Ten opzichte van de vorige meting in 2021 is de gemiddelde score voor oog-hand coördinatie onder de jonge kinderen verbeterd. Een mooi resultaat, omdat we hier de afgelopen tijd in de gymlessen erg op aangestuurd hebben. We lopen als gemeente nog steeds achter op het landelijk gemiddelde, maar blijven docenten stimuleren om hun lessen zo in te richten dat de motoriek van basisschoolleerlingen in de toekomst verder verbetert. Wij vinden het belangrijk dat de kinderen inhoudelijk goede gymlessen krijgen die ze niet alleen lichamelijk vooruit helpt maar ze vooral ook veel spelplezier biedt. OOG-HAND COÖRDINATIE

1 48% 40% 8% 12% 40% 44% 4% 4% op of boven landelijk gemiddelde op of boven landelijk gemiddelde zorgwekkende beweeg achterstand ( niveau 2) zorgwekkende beweeg achterstand ( Niveau 2) lichte beweeg achterstand ( niveau 1) lichte beweeg achterstand ( niveau 1) grote beweeg achterstand ( niveau 3) grote beweeg achterstand ( niveau 3) 4-12 JAAR 11 LOBKE WALLINGA, JUF GROEP 3 GROEP 3 LEERLINGEN LATEN NA 4 MAANDEN GYMLES DE VOLGENDE SCORE ZIEN: GEMETEN TREND IS DAT VAN DE KINDEREN UIT GROEP 2 ( 2021-2022) EEN VOLGENDE SCORE LATEN ZIEN: “ HET IS MOOI OM TE ZIEN HOE DE UITSLAG VAN EEN SIMPELE TEST INZICHT KAN GEVEN IN DE BEWEGING VAN EEN KIND ”

SPORTKENNISMAKINGSLESSEN Het is belangrijk dat basisscholen in de gemeente kennis hebben van de sportaanbieders in de regio. Om de connectie tussen deze twee groepen te maken hebben wij in 2022 sportkennismakingslessen georganiseerd op scholen. Kinderen en docenten leren niet alleen diverse sporten kennen, maar kunnen ook gebruik maken van nieuwe materialen. Groep 1 tot en met 8 van basisscholen uit de gemeente hebben dit jaar onder andere kunnen tennissen, kaatsen, Jiu Jitsuen, badmintonnen en hockeyen. TV Ready, KV Eendracht, FC Harlingen, Jiu Jitsu Kenmei, HMHC, HBC de Wadden en VVH hebben meegeholpen aan het mogelijk maken van de lessen. Niet alleen zijn de lessen een feest voor de kinderen, ook wordt het voor hen gemakkelijker om de stap naar een vereniging te maken wanneer zij de trainer al kennen. De doorstroming naar de deelnemende clubs is na de kennismakingslessen dan ook duidelijk zichtbaar. “ MEESTER, IK WIST NIET DAT HOCKEY ZO VET IS! ” LEERLING BASISSCHOOL

16 16 32 5 4 3 12 groepen inschoolse tennislessen groepen inschoolse tennislessen groepen inschoolse hockey lessen scholen, 30 groepen, 95 deelnemers bij de activiteit bij de kaatsclub groepen, inschoolse lessen Jiu Jitsu naschoolse badminton lessen, 0 deelnemers groepen, inschoolse vollybal lessen 4-12 JAAR 13 IN 2022 HEBBEN KINDEREN OP DE SCHOLEN KENNISGEMAAKT MET:

BEWEGINGSONDERWIJS Als TeamFRL Harlingen willen wij het bewegingsonderwijs in de gemeente blijven stimuleren. Op alle zes scholen in Harlingen zijn vakleerkrachten uit ons team actief om gymlessen te geven aan de kinderen. Een deel van deze vakleerkrachten worden via extern financiering ingezet via de dienst bewegingsonderwijs. In de gymlessen staat het aanleveren van een verantwoorde deelname aan sport en spel centraal. Kinderen kunnen hun vaardigheden verbeteren en krijgen hierdoor meer plezier in het gymmen. Als team hebben wij met de lessen twee belangrijke doelen gesteld. We willen door methodisch onderbouwd te werken aan de basisvormen van bewegen bijdragen aan een betere kwaliteit van het bewegingsonderwijs. Daarnaast blijven wij consequent lessen aanbieden. In de praktijk komt dit neer op minimaal een gymles per week voor kinderen uit groep 3 tot en met 8. Op één school krijgen kleuters een keer in de twee weken een sportieve les door een vakleerkracht. We zien dat het plezier onder kinderen groot is en dat zij vaker deelnemen aan de naschoolse sportactiviteiten. Zelfs in de pauzes worden de nieuwe spellen gespeeld op het schoolplein. Een mooi resultaat voor zowel ons team als de leerlingen van de deelnemende basisscholen!

MATS, GROEP 8 4-12 JAAR “ BEDANKT MEESTER, JOUW LESSEN WAREN ECHT WEL LEUKER DAN DIE VAN DE ANDERE JUFFEN EN MEESTERS! ” 15

ORANJE BOVEN HARLINGER KONINGSSPELEN De Koningsspelen is een jaarlijks terugkerende landelijke sportdag. Een groot feest, waarbij leerlingen van basisscholen uit de gemeente volop kunnen sporten en bewegen. Ook dit jaar hebben we samen met de buurtsportcoaches en vrijwilligers van scholen weer een geslaagde sportdag georganiseerd. Leerlingen uit groep 1 tot en met 4 konden op afstand meedoen middels een inspiratiedraaiboek waaruit docenten zelf sport- en spelactiviteiten konden organiseren. Leerlingen uit groep 5 tot en met 8 deden fysiek op locatie mee met de activiteiten. In totaal waren er 650 deelnemende leerlingen bij het gezamenlijke evenement aanwezig. We hebben vanuit

de scholen zeer positieve reacties ontvangen en ook de leerlingen hebben zichtbaar genoten. Komend jaar proberen wij ook voor groep 1 tot en met 4 een fysieke sportdag mogelijk te maken. We hebben ontzettend veel hulp gehad bij de organisatie van de Harlinger Koningsspelen. Ouders en leerkrachten hebben meegeholpen met het het rond krijgen van de draaiboeken en sportschema’s. 4-12 JAAR 17 “ MOOIE LOCATIE, GOED WEER, STRAKKE ORGANISATIE EN ALLEEN MAAR BLIJE GEZICHTEN! ” ZMVV Zeerobben was een onmisbare partner met het beschikbaar stellen van velden en kleedkamers en het rondbrengen van koffie en thee. Ook EHBO Oranje Kruis was aanwezig voor het behandelen van kleine blessures en collega sportcoaches van TeamFRL Súdwest-Fryslân hebben ons het benodigde materiaal uitgeleend. P. DE WITH (LEERKRACHT GROEP 8 PRINS JOHAN FRISOSCHOOL)

ROTS EN WATER In groep 6 zijn kinderen nog volop in ontwikkeling en zijn ze vaak gericht op andere vriendjes of vriendinnetjes. Wat vinden anderen van mij? En hoe gaan andere kinderen met mij om? Rots en Water is een methodiek die ingezet wordt om groepsdynamica met leerlingen te bespreken. Door het doen van laagdrempelige oefeningen komen bepaalde groepspatronen aan het licht, waarna hierover met de kinderen gepraat wordt. In totaal hebben drie groepen van het IKC Het Noorderlicht en IKC St. Michaëlschool de Rots en Water trainingen gevolgd. Achteraf hebben leerkrachten van de deelnemende groepen een evaluatieformulier ingevuld. Hierdoor is inzichtelijk geworden dat het effect op individuele kinderen en de groep in zijn geheel erg verschillend is. We merken dat we in groepen van maximaal 22 kinderen meer impact kunnen maken. Grotere groepen worden sneller onrustig waardoor de boodschap minder duidelijk overkomt. De Rots en Water lessen zijn afgerond met een gemiddeld cijfer van een 7,6. Een dikke voldoende!

7,6 Is het cijfer waarmee de Rots en Water lessen zijn afgerond. 19 “ IK VIND DE ROTS EN WATER LESSEN EEN MOOIE AANVULLING OP ONZE METHODE ‘DE VREEDZAME SCHOOL’. HET IS ZINVOL OM DEZE LESSEN IN GROEP 6 AAN TE BIEDEN ” LEERKRACHT GROEP 6 4-12 JAAR

SPEELTUINENTOER EN HET JACHTSEIZOEN Kinderen spelen tegenwoordig veel minder buiten dan voorheen. Om hen hiervoor toch meer te motiveren hebben wij ook dit jaar weer de Speeltuinentoer en het Jachtseizoen georganiseerd. En het was opnieuw een daverend succes! Op tien verschillende locaties hebben wij zeventien keer een speeltuin bezocht met de speeltuinentoer en tien keer met het Jachtseizoen. Dit jaar was de bibliotheek voor de eerste keer betrokken bij de Speeltuinentoer. Kinderen konden tijdens het spelen zich heerlijk terugtrekken met een boekje. In combinatie met de muziek was dit niet altijd ideaal, en we zijn druk bezig met het vinden van een andere invulling van het lezen tijdens het evenement. Ook de Friese Milieu Federatie was betrokken bij de naschoolse activiteiten. Samen met de kinderen hebben we voordat het rennen en klimmen begon, de speeltuin en directe omgeving opgeruimd door zwerfvuil te verzamelen. Samen met de kids

7,6 21 “ VOOR MIJN KIND IS DIT FANTASTISCH! NORMAAL GESPROKEN ZIT HIJ ALLEEN MAAR BINNEN TE GAMEN. ” OUDER en hun ouders hebben we besproken wat het belang hiervan is en hebben we al het verzamelde afval in de vuilnisbakken gegooid. Het is mooi om te zien dat de samenwerking met deze partijen tijdens de activiteiten zo goed werkt. We zien dat de kinderen enthousiast worden van het spelen, van andere kinderen en vooral heel erg veel plezier ervaren met elkaar. Tien speeltuinverenigingen hebben meegedaan met de Speeltuinentoer en het Jachtseizoen wat in totaal 27 activiteiten betrof. Ruim 800 kinderen hebben buitengespeeld tijdens de activiteiten. Voor dit project is er samengewerkt met Speeltuinverenigingen, Naschoolse activiteitenprogramma Speelfun (Bibliotheek), FMF (Friese milieu Federatie), Jantje Beton, lokale supermarkten en vrijwilligers. 4-12 JAAR

NATIONALE BUITENSPEELDAG Jantje Beton en kinderzender Nickelodeon organiseren al meer dan tien jaar de Nationale Buitenspeeldag in Nederland. Ook wij als TeamFRL Harlingen dragen hier ons steentje aan bij. Op woensdag 14 juni 2022 maakte Speeltuinvereniging Pollebeer in samenwerking met TeamFRL Harlingen er weer een groot speelplein van. Vrijwilligers hebben zich ingezet voor deze sportieve dag. De focus lag op het uitdragen van een gezonde levensstijl. Dit deden we in de vorm sport- en spelactiviteiten, een gezonde traktatie en het stimuleren om voldoende water te blijven drinken. “ WAT EEN PRACHTIG SPEELFEEST ” DEELNEMER 2022

VAKANTIEACTIVITEITEN We willen kinderen ook in de vakantie helpen om te blijven bewegen. Daarom hebben we dit jaar weer verschillende sportieve vakantieactiviteiten georganiseerd! Samen met Stichting Kinderopvang Friesland en V&K Stenenman hebben we weer prachtige activiteiten kunnen neerzetten. Zo konden kinderen in de voorjaarsvakantie indoor sporten en spelen, was er in de meivakantie een tuinspeelfeest en werd er in de herfstvakantie flink gedanst en gesprongen tijdens de Disco Jump. De 310 deelnemende kinderen hebben zichtbaar genoten en ook hun ouders zijn gemotiveerd om toch de stap naar een vereniging te zetten. Mooie resultaten die de schoolvakantie toch nét even iets leuker hebben gemaakt! 87,7% Uit de monitoring van de Buurtsportcoach-kompas blijkt dat 87,7% zeer tevreden is over de activiteit, 93,3& zeer tevreden is over de begeleiding en 93,3& zeer tevreden is over de organisatie. 23 4-12 JAAR

KINDERMENU 2.0 In restaurants bestaat het kindermenu vaak uit patat, kipnuggets of een pannenkoek. Lekker, maar niet heel erg gezond. Om het menu nét zo lekker maar wel gezonder te maken zijn we als TeamFRL Harlingen op zoek gegaan naar groene en lekkere gerechten voor op de menukaarten van restaurants in de gemeente. Om erachter te komen welke gezonde maaltijden kinderen lekker vinden, hebben we samengewerkt met leerlingen uit groep 6 van IKC Het Noorderlicht. In groepjes bedachten zij hun ideale gezonde driegangenmenu. De winnaars mochten de gekozen gerechten zelf gaan koken in de keuken van restaurant The Swan. Een geweldig leuke ervaring waar we als team erg van hebben genoten. Restaurant The Swan heeft inmiddels het keurmerk Kindermenu 2.0 ontvangen omdat zij het eerste restaurant in de gemeente Harlingen zijn met een gezond kindermenu op de kaart. Een hele eer!

7,6 25 JEUGDFONDS SPORT EN CULTUUR Jeugdfonds Sport en Cultuur is een stichting die zich inzet om kinderen van ouders met beperkte financiële middelen te ondersteunen bij het volgen van sportieve of culturele lessen. Het fonds betaalt de contributie of het lesgeld waardoor kinderen en jongeren de kans krijgen om te sporten, muziek te maken, toneel te spelen of iets anders creatiefs te doen. Afgelopen jaar zijn er in totaal 122 aanvragen voor gezinnen met een kleine portemonnee. Onder andere Oekraïense vluchtelingen hebben gebruikt gemaakt van het fonds. Inmiddels zijn sportverenigingen op de hoogte en hebben buurtsportcoaches zich aangemeld als intermediair om de aanvragen in te dienen. Zo kunnen wij ook komend jaar weer leuke lessen aanbieden voor (Oekraïense) kinderen. Als team zijn we ontzettend blij met de samenwerking met Jeugdfonds Sport en Cultuur. Door hun ondersteuning kunnen wij sport en beweging mogelijk maken voor nog meer kinderen in de gemeente. 4-12 JAAR

GEZONDE LEEFSTIJL JOGG-CAMPAGNES VO Met de JOGG-campagnes willen wij jongeren en volwassenen wijzen op het belang van een gezonde leefstijl. Wij streven naar een samenleving waarin alle kinderen en jongeren wonen, leren, recreëren en werken in een omgeving waarin een gezonde levensstijl de normaalste zaak van de wereld is. We zien in Nederland een stijgende trend van het percentage kinderen en jongeren van 0 tot 19 jaar met overgewicht en obesitas. Dit vinden wij alarmerend en daarom willen wij onder andere met de JOGG-campagnes deze trend omzetten in een daling. De werkgroepactiviteiten die wij als team afgelopen jaar hebben neergezet richten zich op jongeren van 12 tot 18 jaar met als doel om bewustwording rondom deze thema’s te creëren.

Om bewustwording te creëren onder deze jonge doelgroep hebben wij afgelopen jaar samen met diverse sport- en culturele aanbieders uit de gemeente een sportdag en een Shockworkshop georganiseerd. De sportdag werd drukbezocht door leerlingen van RSG Simon Vestdijk en de Maritieme Academie. In totaal kwamen 240 leerlingen kennis maken met diverse sporten. De Shockworkshop bij de Waterdagen op RSG Simon Vestdijk werd minder goed bezocht door te late interne communicatie onder de leerlingen. Dit is erg jammer, maar proberen we in de toekomst te voorkomen door meer aan te sturen op goede communicatie binnen de school. De leerlingen die er wel waren zijn door de workshop bewust geworden van de hoeveeldheid suikers die zich in (fris)drank bevinden. 4-12 JAAR 27

SPORT TOEGANKELIJK MAKEN VOLWASSENEN Wij willen sport voor iedereen toegankelijk maken. Door samen te werken met partijen als de zorgverzekeraar, diëtisten en fysiotherapeuten kunnen wij het sportaanbod voor volwassenen nóg passender maken. Zo kunnen ook mensen met overgewicht, diabetes of een kleine portemonnee elkaar ontmoeten tijdens leuke sportactiviteiten. Op deze manier dragen we als team bij aan een gezonde gemeente waarin inwoners plezier hebben in bewegen.

29

BEWEEGCAFÉ: SAMEN FITTER Vanuit de gecombineerde leefstijlinterventie (GLI), fysiotherapie Rozengracht en diëtisten was er behoefte aan een extra beweegmoment voor de groep deelnemers van de GLI. Het uiteindelijke doel van de extra lessen is het doorstromen van de groep naar lokale sportverenigingen. Hier staan wij als TeamFRL Harlingen natuurlijk ruimschoots achter, waardoor wij direct op deze vraag hebben ingespeeld met een buurtsportcoach. De groep telt momenteel acht deelnemers, die hier en daar doorstromen naar Optisport. We zien dat de groep enorm veel plezier heeft in het sporten en dat er naast gezelligheid ook ruimte komt voor meer zelfvertrouwen. Deelnemers vallen daadwerkelijk af en ontmoeten gelijkgestemden wat hun wereld weer iets groter maakt. We merken dan ook dat het gezamenlijk sporten eenzaamheid onder de deelnemers kan verlichten. De buurtsportcoach heeft in samenwerking met Optisport een zwemabonnement ontwikkeld voor deelnemers van samen fitter. Deze is enthousiast in ontvangst genomen door de beweeggroep en iedereen maakt hier nog steeds gebruik van. Ook mensen met een uitkering krijgen hierdoor de kans om kosteloos te blijven sporten. Hele mooie resultaten van dit project dat we ook in 2023 enthousiast blijven doorzetten. SAMEN FITTER “ DE BEWEEGGROEP IS DE REDEN DAT IK IEDERE DAG UIT BED KOM. IK KIJK ER DE HELE WEEK NAAR UIT! ” DEELNEMER SAMEN FITTER

VOLWASSENENFONDS We merken als team dat inwoners uit de gemeente Harlingen het lastig vinden om naar ons toe te komen voor een bijdrage uit het participatiefonds. Ze voelen zich bezwaard, willen hun financiële situatie liever niet blootgeven of verdienen net boven het minimumloon. Daarnaast weten ze vaak niet precies te benoemen welke sport ze willen gaan beoefenen. Wij hebben daarom de wens om het Volwassenenfonds in te gaan zetten in Harlingen. Om dit te bewerkstelligen wordt er momenteel een collegeadvies geschreven. Er is vanuit het volwassenfonds extra budget beschikbaar gesteld om ongeveer zestig jongvolwassenen tussen de 18 en 25 jaar in de provincie Friesland te laten deelnemen aan cultuur of sport. Vanuit dit budget hebben wij drie mensen kunnen laten sporten. We hopen dat in 2023 een samenwerking met het Volwassenenfonds in de gemeente Harlingen mogelijk wordt. 1 VOLWASSENEN 31

SPORTEN VOOR OUDEREN SENIOREN TeamFRL Harlingen wil ouderen meer betrekken bij de beweegactiviteiten in de regio. Niet alleen willen wij hen hierbij in contact brengen met leeftijdsgenoten, ook willen wij ze de handvaten geven om meer zelfvertrouwen te krijgen in het bewegen op zich. De projecten die wij opzetten voor deze groep inwoners hebben als doel om eenzaamheid tegen te gaan en om het juiste beweegadvies te geven waarmee (kwetsbare) senioren de juiste sportactiviteit kunnen uitoefenen.

33

WALKING FOOTBALL Lopend voetballen is voor de oudere inwoners van de gemeente Harlingen een veilige en plezierige manier om te kunnen bewegen. Het initiatief van dit project komt vanuit de KNVB, waarop wij werden gewezen door FC Harlingen. Na inzet van de BSC om het project op te zetten en een subsidie van de gemeente, draait FC Harlingen dit project nu zelfstandig. Een keer in de week trainen 32 deelnemers op het voetbalveld van de club. Naast de trainingen spelen ze toernooien door het hele land. Binnen de groep hebben de leden zelf rollen aangenomen. Zo is er een penningmeester en een eigen contactpersoon voor toernooien. De buurtsportcoach houdt in de gaten hoe het gaat en onderhoudt contact met de deelnemers en de club. Als TeamFRL Harlingen vinden wij het prachtig om te zien dat de groep zich zo blijft inzetten voor hun sportmoment. Ze motiveren zichzelf en hun team door actief te blijven sporten en zelf zorg te dragen voor de voortgang van het voetbal. We zien dat de groep erg hecht is. We hopen dat de voetballers nog lang kunnen genieten van hun wekelijkse Walking Football trainingen! DE PERFECTE COMBINATIE “ IK VIND HET MOOI DAT WE ZELF ZOVEEL ZAKEN REGELEN OP DE MANIER DIE WIJ WILLEN EN DIE BIJ ONS PAST. ” VOETBALLER

OUDERENSPORT HARLINGEN Het aantal senioren in de gemeente Harlingen wordt steeds groter. Om het voor deze doelgroep mogelijk te maken om passend te kunnen sporten, onderzoeken we samen met de sportverenigingen of er belangstelling is voor het organiseren van ouderensport in de gemeente. Om als eerste stap het huidige beweegaanbod inzichtelijk te maken voor deze groep inwoners, hebben we vlak voor de Nationale Sportweek een folder laten rondgaan met hierin een overzicht van het sportaanbod voor 55-plussers in de gemeente Harlingen. Ook is er in de sportweek een kennismakingsles cognitieve fitness gegeven. Hiervoor was veel belangstelling, wat geresulteerd heeft in een reeks van tien lessen. De deelnemers hebben deze sportactiviteit als zeer positief ervaren voor lichaam en geest! 1 SENIOREN 35 “ WAT EEN HANDIG OVERZICHT, IK GA EERST EENS KIJKEN BIJ SPORT OP MAANDAG! ” OUDERE INWONER HARLINGEN

FIETSGROEP EN DOORTRAPPERS Fietsen is voor ouderen dé manier om in beweging te blijven en te genieten van het landschap in onze provincie. Daarnaast is het een sociale activiteit waar zij elkaar wekelijks kunnen ontmoeten. De Fietsgroep en de Doortrappers helpen oudere inwoners om veilig te blijven fietsen. Deelnemers starten met een bakje koffie, fietsen een rondje samen, en kletsen na afloop gezellig na. TeamFRL Harlingen hoeft de groep nauwelijks te ondersteunen; de meeste zaken regelen zij zelf. Om deze oudere doelgroep toch meer bewust te maken van de veiligheid op de fiets hebben we als team de Fietstotaaldag georganiseerd. Hierin hebben we ze voorgelicht over het gebruik van licht op de fiets en valpreventie. Ook de Driewieldag is voor sommigen een fijne toevoeging geweest op het aanbod. Kwetsbare ouderen kunnen door deze activiteit makkelijker hun beweegangst overwinnen zodat zij eerder op de fiets stappen.

37 SENIOREN “ MOOI DAT WE ZELF ZOVEEL ZAKEN REGELEN. UITJES EN ROUTES ORGANISEREN WE ZELF! ” DEELNEMER FIETSGROEP

SPORTEN IS VOOR IEDEREEN LEVENSFASES OVERKOEPELEND Van jong tot oud, met of zonder beperking: sporten moet mogelijk zijn voor alle inwoners uit onze gemeente. TeamFRL Harlingen heeft daarom hard gewerkt om het sportaanbod inclusiever, uitdagender en passender te maken voor de verschillende doelgroepen die woonachtig zijn in gemeente Harlingen. In samenwerking met sportorganisaties uit de regio hebben we weer een aantal mooie evenementen georganiseerd die sport en beweging voor inwoners weer nét iets interessanter hebben kunnen maken.

39

LOKAAL SPORTAKKOORD HARLINGEN Het sportakkoord ondersteunt ons team en de gemeente met het creëren van een omgeving die uitnodigt tot sport en beweging. Door op een goede manier samen te werken met lokale sportorganisaties, de gemeente, de GGD en het bestuur van Lokaal Sportakkoord kunnen wij alle inwoners van de gemeente Harlingen voorzien van leuke sportactiviteiten vlakbij huis. Wij vinden dat sport en beweging voor alle inwoners uit de gemeente belangrijk is, en daarom werken wij met verschillende teams die de diverse doelgroepen uit de regio kunnen aanspreken. Team ‘Van jongs af aan in beweging’ heeft het afgelopen jaar Funtainers ingezet op zeven interne kind centra’s (IKC) en BSO’s. De trainers motiveren de kinderen op VAN JONGS AF AAN IN BEWEGING “ DE FUNTAINER IS IDEAAL! HET THEMA BALANCEREN IS HEEL ERG BELANGRIJK VOOR DE KINDEREN! ” KLEUTERJUF

1 LEVENSFASES OVERKOEPELEND 41 een leuke manier om mee te doen met sport- en spelactiviteiten. Rennen, klimmen en klauteren: alles mag! Ook heeft het team dit jaar beweegtassen voor twee- en driejarigen samengesteld. In de tas zit alles wat de kleintjes nodig hebben om ze te motiveren lekker te gaan bewegen. Team ‘Positieve sportcultuur’ heeft afgelopen jaar waardebonnen uitgedeeld aan sportaanbieders om een gezondere sportomgeving te stimuleren. Met de waardebonnen kunnen sportaanbieders een begin maken aan het verbeteren van het aanbod in de sportkantine. Drie verenigingen hebben de waardebon inmiddels verzilverd. Team ‘Inclusief sporten’ heeft in 2022 een Beweegmarkt georganiseerd voor mensen met een handicap of beperking. Vijfentwintig deelnemers konden samen met hun ouders of woonbegeleiders kennis maken met inclusieve sporten bij zeven sport- en cultuuraanbieders. In januari 2023 start er daarnaast een maandelijkse G-instuif in samenwerking met lokale sportaanbieders. We zien uit de goede samenwerking prachtige resultaten ontstaan waar we blij mee zijn. Het Lokaal Sportakkoord heeft Sport Fryslân de opdracht gegeven om in het nieuwe jaar te kijken naar wat er speelt bij verenigingen. Onderzoek heeft plaatsgevonden in 2022. In samenwerking met sportakkoord gaan we aan de slag met de resultaten.

“ WAUW, WAT EEN UITDAGENDE KLIMTOESTELLEN STAAN ER BIJ DE WADDENHAL! MIJN KINDEREN VINDEN NU SUPER LEUK OM OP ZONDAG MEE TE GAAN WANDELEN. ” OUDER VAN TWEE KINDEREN BEWEEGVRIENDELIJKE OMGEVING De openbare ruimte in de gemeente Harlingen is flink in ontwikkeling. Er worden op diverse plekken nieuwe sport- en beweegmogelijkheden ontwikkeld, waar inwoners uit omliggende wijken nog niet van op de hoogte zijn. Om kinderen en ouders kennis te geven van deze leuke nieuwe plekken hebben wij het afgelopen jaar meerdere evenementen georganiseerd. De Speeltuinentoer en het Jachtseizoen trok 800 kinderen die samen heerlijk hebben kunnen klimmen, klauteren en spelen in de openbare ruimtes in gemeente Harlingen. Tien speeltuinverenigingen hielpen mee. Met project Zomer aan Zee hebben wij in de zomer elke woensdag een activiteit georganiseerd op het strand van Harlingen. In totaal kwamen er 160 deelnemers op deze sportieve dagen af.

De fietsgroep is van april tot en met oktober elke donderdag met twee groepen gaan fietsen. De gevorderde fietsgroep heeft vijftien deelnemers en fietst routes van gemiddeld 40 kilometer. De normale fietsliefhebbers fietsen routes van gemiddeld 15 kilometer en blijven dus meer in de omstreken van Harlingen. Het Beweegcafé motiveert deelnemers om buiten te gaan wandelen of een sport uit te oefenen. Zo gaan de deelnemers Jeu de Boulen of kiezen ze ervoor om samen een rondje te wandelen of te fietsen. Een mooie manier van ontmoeting in combinatie met beweging. De sportdag voor het Voortgezet Onderwijs werd dit jaar mede op het strand van Harlingen georganiseerd. De sportcontainer op het strand, de pannavelden bij het RSG, de skatebaan en het vaarwater rondom de scouting werden goed benut! 1 43 LEVENSFASES OVERKOEPELEND

“ DE KIDS WAREN IN HET BEGIN WAT TERUGGETROKKEN, MAAR TOEN ZE DE KALFJES MOCHTEN AAIEN WERDEN ZE LAAIEND ENTHOUSIAST! ” OUDER VAN DEELNEMER THEMADAGEN EN -WEKEN De gemeente Harlingen heeft een aantal dagen en weken per jaar waarin ze aandacht besteedt aan een specifiek thema. Vaak heeft dit thema te maken met gezondheid en beweging. Als team geloven wij sterk in de kracht van het samenbrengen van educatie en beweging. Kinderen leren hierdoor (onbewust) een betere levensstijl aan te nemen, waar ze ook nog eens plezier van hebben. Dit wilden we ook overdragen tijdens de Week Voor de Gezonde Jeugd. TeamFRL Harlingen heeft zich in aanloop naar de themaweek aangesloten bij de organisatie van een geschikte activiteit. Op Biologische Boerderij Okkingastate konden kinderen van 4 tot 9 jaar samen met hun ouders, opa of oma de kalfjes verzorgen, kijken bij de koeien in de wei en de melkrobot bewonderen. Daarnaast werd er door de twaalf deelnemers kruidenboter gemaakt van de room van de boerderijkoeien. De kinderen hebben een geweldig leuke dag gehad, waarbij de kalfjes enorm in trek waren. Deze werden uitgebreid geaaid en geknuffeld. Ook wij als TeamFRL Harlingen hebben de dag als bijzonder leuk ervaren. Een thema dat zeker voor herhaling vatbaar is!

1 45 “ WAT FIJN DAT DIT KAN! WE ZOUDEN ANDERS GEEN BUDGET HEBBEN OM DE MATERIALEN TE KOPEN VOOR EENMALIG GEBRUIK. ” LEVENSFASES OVERKOEPELEND MATERIAALUITLEEN Vanuit sportverenigingen, speeltuinen, buurtverenigingen en consumenten krijgen wij vaak de vraag of er voor een korte periode sport- en spelmateriaal geleend kan worden. Hier worden wij natuurlijk enorm enthousiast van! Het afgelopen jaar hebben wij daarom met plezier aan speeltuinverenigingen, BSO’s, Kinderopvang Friesland, Stichting Eigenwijzer en de vluchtelingenopvang sportmateriaal uitgeleend. Zij hebben hierdoor gebruik kunnen maken van stoepranden, voetbalgoals en kleinere materialen zoals ballen en hockeysticks. Bovengenoemde organisaties hoeven hierdoor niet eenmalig materiaal aan te schaffen maar kunnen wel op een professionele manier hun ‘nieuwe’ activiteiten aanbieden. We merken dat er door de uitleenservice kortere lijntjes ontstaan met de organisaties die spullen komen lenen. Wij vinden het leuk om hen te leren kennen en zien het als een groot pluspunt voor toekomstige samenwerkingen.

NASCHOOLSE ACTIVITEITEN - SPEELFUN Gemeente Harlingen ontvangt jaarlijks van het Rijk extra gelden om achterstanden bij basisschooljeugd aan te pakken. Deze zijn vaak ontstaan door de maatregelen rondom het Coronavirus. Met name op het gebied van sociale vaardigheden zijn er bij leerlingen achterstanden ontstaan. Wij willen kinderen deze achterstand door middel van naschoolse activiteiten laten inhalen. Samen met sportorganisaties in de gemeente hebben we Speelfun geïntroduceerd: een extra, gratis beweegmoment dat na schooltijd plaatsvindt. Kinderen kunnen zich storten op een afwisselend sportaanbod dat niet alleen leuk is om te doen, maar ook genoeg sociale uitdagingen met zich meebrengt. Na een grondig onderzoek bij de IKC’s (Integraal Kind Centra) hebben we het programma tussentijds geëvalueerd. Vijf van de zes scholen hebben het formulier ingevuld. De activiteiten krijgen een gemiddeld cijfer van een 7,2. Een mooie score waar wij ontzettend blij mee zijn. Vooral het sporten op locatie en de laagdrempelige activiteiten worden door de IKC’s enorm gewaardeerd. Voor ons zit de meerwaarde van het Speelfun project zich in de afwisselende sporten en spellen. Kinderen leren daarnaast op een andere manier te spelen en bewegen, kunnen op een gemakkelijke manier iets leuks doen na school en komen op een andere manier in contact met elkaar.

47 NASCHOOLSE ACTIVITEITEN - JONGEREN De Coronacrisis heeft er bij ons allemaal flink ingehakt. Zeker bij pubers en jongeren is de lockdown en de sociale isolatie een flinke domper geweest. We zien dat er problematiek is ontstaan binnen bepaalde groepen jongeren uit de gemeente. Er is veel boosheid, depressiviteit maar ook vandalisme. TeamFRL Harlingen heeft afgelopen jaar onderzoek gedaan naar de positieve werking van beweegmogelijkheden voor jongeren waarbij zich eerder genoemde problematiek voordoet. Uit het onderzoek bij de Maritieme Academie, en RSG Simon Vestdijk is gebleken dat er vanuit de doelgroep weinig tot geen behoefte is aan sportactiviteiten na schooltijd. Als de lesdag is afgelopen wil de jeugd het liefst zo snel mogelijk naar huis om te werken of te chillen met vrienden. Opvallend is dat de jongeren wel aangeven vrijwilligerswerk te willen doen. Ook worden ze enthousiast van ‘grote’ activiteiten zoals bijvoorbeeld karten. Hierbij komt een zekere vorm van spanning kijken die voor de groep erg interessant is. We hebben tijdens het onderzoek gemerkt dat de jongeren zich erg gehoord voelden door onze vragen. Ze worden hierdoor gezien in hun behoeften en kunnen aangeven wat ze wel willen en wat juist niet. Dit laatste werd erg zichtbaar tijdens de ‘Over de Streep’ oefening. Wij zijn als team blij dat we duidelijke antwoorden hebben gekregen vanuit de doelgroep en gaan hier in 2023 verder mee aan de slag. LEVENSFASES OVERKOEPELEND “ WE VERVELEN ONS ENORM. HEB JE OOK EEN EIGEN PLEK WAAR WE MET JE ACTIVITEITEN MEE KUNNEN DOEN? ” VMBO LEERLING RSG SIMON VESTDIJK

BLIJF OP DE HOOGTE VAN TEAMFRL HARLINGEN Inisjatyf fan @TEAMFRLHARLINGEN @TEAMFRL_HARLINGEN/ TeamFRL Harlingen Grettingalaan 8 8862 ZC Harlingen 06 46 82 49 66 harlingen@team.frl team.frl/harlingen

RkJQdWJsaXNoZXIy ODY1MjQ=